{"id":18,"date":"2026-09-30T06:58:52","date_gmt":"2026-09-30T06:58:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/?post_type=product&p=18"},"modified":"2026-10-01T15:14:23","modified_gmt":"2026-10-01T15:14:23","slug":"cudowny-rog","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/produkt\/cudowny-rog\/","title":{"rendered":"Cudowny r\u00f3g"},"content":{"rendered":"

Cudowny r\u00f3g<\/em> jest wyborem opowiada\u0144 pochodz\u0105cych ze zbioru Des deutschen Spie\u00dfers Wunderhorn,<\/em> opublikowanego przez Gustava Meyrinka w 1908 roku. Ju\u017c sam niemiecki tytu\u0142 stanowi przewrotn\u0105 gr\u0119 literack\u0105. Nawi\u0105zuje do s\u0142ynnego romantycznego zbioru pie\u015bni ludowych Des Knaben Wunderhorn (Cudowny r\u00f3g ch\u0142opca),<\/em> zast\u0119puj\u0105c ch\u0142opca niemieckim drobnomieszczaninem<\/em>\u00a0\u2013 symbolem ludzkiej ciasnoty umys\u0142owej, konformizmu i samozadowolenia. To nieprzypadkowy zabieg. Meyrink od pierwszej strony zapowiada, \u017ce nie b\u0119dzie pisa\u0142 hymn\u00f3w na cze\u015b\u0107 \u015bwiata, lecz rozprawi si\u0119 z nim za pomoc\u0105 ironii, groteski i bezlitosnej satyry.<\/p>\n

Czytelnik\u00f3w znaj\u0105cych wcze\u015bniejsze zbiory autora mog\u0105 zaskoczy\u0107 opowiadania zgromadzone w niniejszym tomie. W Fioletowej \u015bmierci, Nietoperzach<\/em> czy Podst\u0119pnych grzybach<\/em> na pierwszy plan wysuwa\u0142y si\u0119 niesamowito\u015b\u0107, tajemnica i metafizyka. W Cudownym rogu<\/em> fantastyka nadal jest obecna, lecz pe\u0142ni inn\u0105 funkcj\u0119. Nie s\u0142u\u017cy budowaniu nastroju grozy, lecz staje si\u0119 narz\u0119dziem o\u015bmieszania ludzkiej pychy, g\u0142upoty i bezmy\u015blno\u015bci.<\/p>\n

Na kartach tej ksi\u0105\u017cki Meyrink uderza niemal we wszystko, co uwa\u017ca za skostnia\u0142e i fa\u0142szywe. Kpi z militaryzmu, biurokracji, \u015blepej wiary w autorytety nauki, urz\u0119dniczego formalizmu, nacjonalizmu, prasy, spekulacji finansowych i mieszcza\u0144skich konwenans\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie bezlitosny pozostaje wobec ludzi przekonanych o w\u0142asnej nieomylno\u015bci. Profesorowie, genera\u0142owie, urz\u0119dnicy, politycy czy przedsi\u0119biorcy \u2013 wszyscy staj\u0105 si\u0119 bohaterami groteskowych historii, w kt\u00f3rych logika \u015bwiata zostaje wywr\u00f3cona na opak, ods\u0142aniaj\u0105c absurd codzienno\u015bci.<\/p>\n

Najbardziej zdumiewaj\u0105ce jest jednak to, jak wiele z tych tekst\u00f3w zachowa\u0142o aktualno\u015b\u0107. Cho\u0107 powsta\u0142y na pocz\u0105tku XX wieku, niekt\u00f3re z nich sprawiaj\u0105 wra\u017cenie komentarza do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Ropa, ropa<\/em> opowiada o globalnym kryzysie wywo\u0142anym dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, Czarna kula<\/em> szydzi z bezrefleksyjnej wiary w post\u0119p techniczny, Kropla prawdy ukazuje l\u0119k w\u0142adzy przed utrat\u0105 monopolu na informacje, a G. M.<\/em> pozostaje znakomit\u0105 satyr\u0105 na zbiorow\u0105 chciwo\u015b\u0107 i psychologi\u0119 t\u0142umu. Meyrink nie by\u0142 prorokiem w dos\u0142ownym znaczeniu tego s\u0142owa, lecz posiada\u0142 niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 dostrzegania mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych ludzk\u0105 natur\u0105. To w\u0142a\u015bnie one sprawiaj\u0105, \u017ce jego utwory nie starzej\u0105 si\u0119 mimo up\u0142ywu ponad stu lat.<\/p>\n

Humor Meyrinka nigdy nie jest celem samym w sobie. Czytelnik \u015bmieje si\u0119 cz\u0119sto, ale niemal zawsze jest to \u015bmiech gorzki. Pod groteskow\u0105 powierzchni\u0105 kryje si\u0119 g\u0142\u0119boka refleksja nad cz\u0142owiekiem \u2013 jego l\u0119kami, ambicjami, pr\u00f3\u017cno\u015bci\u0105 i sk\u0142onno\u015bci\u0105 do podporz\u0105dkowywania si\u0119 modom, ideologiom oraz autorytetom. Fantastyczne pomys\u0142y autora nie maj\u0105 zachwyca\u0107 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105, lecz wydobywa\u0107 na \u015bwiat\u0142o dzienne to, co w rzeczywisto\u015bci pozostaje ukryte.<\/p>\n

Przek\u0142ad niniejszego tomu nale\u017ca\u0142 do najtrudniejszych spo\u015br\u00f3d wszystkich dotychczasowych prac nad tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Gustava Meyrinka. Nie dlatego, \u017ce teksty s\u0105 ezoteryczne \u2013 cho\u0107 i takich motyw\u00f3w tu nie brakuje \u2013 lecz z powodu j\u0119zyka. Autor z niezwyk\u0142\u0105 swobod\u0105 pos\u0142uguje si\u0119 dialektami, gwarami, celowo zniekszta\u0142con\u0105 wymow\u0105, grami s\u0142ownymi oraz aluzjami do reali\u00f3w monarchii austro-w\u0119gierskiej, dzi\u015b cz\u0119sto zupe\u0142nie zapomnianych. W wielu miejscach dos\u0142owne t\u0142umaczenie prowadzi\u0142oby do utraty sensu \u017cartu, dlatego starali\u015bmy si\u0119 zachowa\u0107 przede wszystkim jego mechanizm, ducha i rytm, pozostaj\u0105c mo\u017cliwie najwierniejszym orygina\u0142owi.<\/p>\n

Z przyczyn oczywistych niniejszy wyb\u00f3r nie obejmuje wszystkich utwor\u00f3w ze zbioru Des deutschen Spie\u00dfers Wunderhorn.<\/em> Opowiadania opublikowane wcze\u015bniej w tomach Fioletowa \u015bmier\u0107<\/em> oraz Podst\u0119pne grzyby<\/em> zosta\u0142y pomini\u0119te, aby unikn\u0105\u0107 powielania tekst\u00f3w i odda\u0107 do r\u0105k Czytelnik\u00f3w mo\u017cliwie najpe\u0142niejszy zestaw dot\u0105d niepublikowanych w j\u0119zyku polskim opowiada\u0144 z tego cyklu.<\/p>\n

Oddaj\u0105c Cudowny r\u00f3g w r\u0119ce polskiego Czytelnika, mamy nadziej\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta pozwoli spojrze\u0107 na Gustava Meyrinka z nieco innej perspektywy. Nie tylko jako autora Golema<\/em> i pisarza zafascynowanego mistyk\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c jako jednego z najoryginalniejszych satyryk\u00f3w swojej epoki \u2013 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z chirurgiczn\u0105 precyzj\u0105 potrafi\u0142 rozci\u0105\u0107 fasad\u0119 cywilizacji i pokaza\u0107 mechanizmy ukryte pod jej powierzchni\u0105.<\/p>\n

Bo cho\u0107 \u015bwiat od czasu, gdy pisa\u0142 te opowiadania, zmieni\u0142 si\u0119 niemal nie do poznania, ludzie pozostali zadziwiaj\u0105co podobni. I w\u0142a\u015bnie dlatego Cudowny r\u00f3g<\/em> brzmi dzi\u015b r\u00f3wnie \u015bwie\u017co, prowokuj\u0105co i niepokoj\u0105co, jak ponad sto lat temu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Gustav Meyrink, Liczba stron: 260, Oprawa: mi\u0119kka. Format: 14,5 x 20,5 cm<\/p>\n","protected":false},"featured_media":19,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[19],"product_tag":[],"class_list":["post-18","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-ezoteryka","first","instock","taxable","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=18"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=18"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergerdeuter.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}